Unicode คืออะไร? อักษรพิเศษกับฟอนต์ต่างกันอย่างไร

Unicode คือมาตรฐานที่ให้ “รหัสประจำตัว” กับตัวอักษรทุกตัวในโลก ตั้งแต่ A, ก, ♡ ไปจนถึงอีโมจิ 😀 เมื่อทุกเครื่องใช้รหัสชุดเดียวกัน ข้อความที่พิมพ์บน iPhone จึงไปแสดงบน Android หรือคอมพิวเตอร์ได้ตรงกัน วางข้อความหรืออักษรพิเศษลงในช่องด้านบนเพื่อดูรหัส U+ ของแต่ละตัว และดูว่าข้อความนั้นยาวกี่ไบต์ (อัปเดตล่าสุด: ตุลาคม 2569)

Unicode คืออะไร (อธิบายแบบสั้นที่สุด)

คอมพิวเตอร์เก็บได้แต่ตัวเลข ตัวอักษรทุกตัวจึงต้องมีเลขประจำตัวที่เรียกว่า code point เขียนในรูป U+ ตามด้วยเลขฐานสิบหก เช่น ก คือ U+0E01 และ A คือ U+0041 Unicode เป็นผู้กำหนดว่าเลขไหนคือตัวอะไร โดยพัฒนาคู่กับมาตรฐานสากล ISO/IEC 10646 ให้ตรงกัน และเป็นชุดอักขระที่ภาษาและรูปแบบข้อมูลอย่าง JavaScript, Java และ XML ใช้เป็นพื้นฐาน

พื้นที่รหัสทั้งหมดมี 1,114,112 ช่อง (U+0000 ถึง U+10FFFF) แบ่งเป็น 17 ระนาบ (plane) ระนาบละ 65,536 ช่อง ระนาบแรกเรียกว่า BMP เก็บตัวอักษรที่ใช้บ่อยเกือบทุกภาษา รวมถึงภาษาไทย ส่วนอีโมจิและตัวหนาแบบคณิตศาสตร์ส่วนใหญ่อยู่ในระนาบที่ 1 ซึ่งเป็นเหตุผลว่าทำไมมันกินพื้นที่มากกว่า (ดูหัวข้อ UTF-8) ใน Unicode 17.0 ที่ออกเมื่อกันยายน 2568 มีตัวอักษรที่กำหนดแล้ว 159,801 ตัว ช่องที่เหลือยังว่างไว้สำหรับอนาคต

อักษรพิเศษ คืออะไร และ สัญลักษณ์ คืออะไร

อักษรพิเศษ คือคำเรียกแบบบ้าน ๆ ของตัวอักษร Unicode ที่ไม่มีบนแป้นพิมพ์ปกติ แต่คัดลอกไปวางได้ ส่วน สัญลักษณ์ คืออักขระที่ไม่ใช่ตัวอักษรของภาษาใด เช่น ♡ ★ ✿ Unicode แยกประเภทไว้เป็นหมวด (General Category) ทำให้เราอธิบายได้ว่าอักษรพิเศษแต่ละแบบที่เห็นบน NickThai ตัวอักษรพิเศษ จริง ๆ แล้วคืออะไร

ลองคัดลอกตัวอย่างด้านล่างไปวางในช่องตรวจรหัสด้านบนสุด จะเห็นว่าแต่ละชุดประกอบด้วยรหัสอะไรบ้าง

ช่องว่างล่องหนเป็นกรณีที่คนสับสนมากที่สุด เพราะบางตัวเป็น “ช่องว่าง” ตามหมวด แต่บางตัวถูกนับเป็นตัวอักษรที่ไม่มีรูป เกมและแอปจึงรับไม่เหมือนกัน รายละเอียดและตัวที่ใช้ได้อยู่ในหน้า ตัวอักษรว่าง คัดลอกได้

ฟอนต์ ≠ อักษรพิเศษ: ต่างกันตรงไหน

หลักจำง่าย ๆ คือ Unicode กำหนดว่า “เป็นตัวอะไร” ส่วนฟอนต์กำหนดว่า “หน้าตาเป็นแบบไหน” ถ้าเปลี่ยนฟอนต์ใน Word ตัว A ยังเป็นรหัส U+0041 เหมือนเดิม พอคัดลอกไปวางในไอจี แอปจะวาดด้วยฟอนต์ของแอปเอง ความสวยจึงหายไป แต่ 𝓐 เป็นรหัส U+1D4D0 ซึ่งเป็นตัวอักษรคนละตัวตั้งแต่ต้น หน้าตาลายมือจึงติดไปทุกแอป

ถ้าต้องการแปลงข้อความเป็นแบบลายมือ ตัวหนา หรือวงกลมทันที ใช้ เครื่องมือแปลงฟอนต์สวยๆ ฟอนต์น่ารัก ในหน้านั้นมีตารางบอกด้วยว่าแต่ละสไตล์มาจากบล็อก Unicode ไหน และสไตล์ไหนมีตัวเลขครบ

ภาษาไทยใน Unicode: บล็อก U+0E00–U+0E7F

อักษรไทยทั้งหมดอยู่ในบล็อก Thai ช่วง U+0E00 ถึง U+0E7F ซึ่งมีอักขระที่ใช้งานจริง 87 ตัว ได้แก่ พยัญชนะ สระ วรรณยุกต์ เลขไทย และเครื่องหมายอย่าง ๆ ฯ ฿ จุดที่น่าสนใจคือ Unicode วางตำแหน่งตามมาตรฐานไทยเดิม TIS-620 (มอก. 620) ทุกตัว แค่บวกค่าคงที่ 0xD60 เข้าไป

สระบนล่างและวรรณยุกต์เป็นอักขระแยกที่ซ้อนบนพยัญชนะ คำว่า “กี่” จึงเป็น 3 รหัส (U+0E01 U+0E35 U+0E48) แม้ตาเห็นเป็นช่องเดียว ถ้าพิมพ์สลับลำดับเป็นวรรณยุกต์ก่อนสระ บนจอจะดูเหมือนกันแต่เป็นคนละข้อความ ช่องค้นหาในเกมจึงหาชื่อไม่เจอ ปัญหานี้อธิบายพร้อมวิธีแก้ไว้ในบทความ ลำดับสระวรรณยุกต์ที่ทำให้ชื่อไทยหาไม่เจอ

UTF-8 คืออะไร และ Unicode ขนาดกี่ byte

Unicode บอกแค่เลขรหัส แต่ไม่ได้บอกว่าจะเก็บเลขนั้นลงไฟล์อย่างไร วิธีเก็บเรียกว่า การเข้ารหัส (encoding) ที่ใช้มากที่สุดคือ UTF-8 ซึ่งใช้ 1 ถึง 4 ไบต์ต่อตัวตามขนาดของเลขรหัส อีกแบบที่พบบ่อยคือ UTF-16 ใช้ 1 หรือ 2 หน่วย หน่วยละ 16 บิต คำถามว่า “Unicode ขนาดกี่ byte” จึงไม่มีคำตอบเดียว ขึ้นอยู่กับตัวอักษรและการเข้ารหัส

จากตารางจะเห็นว่าอีโมจิบางตัวที่ดูเป็นรูปเดียวจริง ๆ ประกอบจากหลายรหัส ธงไทยคือตัวอักษรภูมิภาค T กับ H ต่อกัน ส่วนอีโมจิครอบครัวคือคน 3 คนเชื่อมด้วยตัวเชื่อมล่องหน U+200D รวม 5 รหัส 18 ไบต์

ทำไมชื่อในเกมนับตัวอักษรไม่ตรงกับที่ตาเห็น

ช่องชื่อในเกมและแอปแต่ละที่นับความยาวคนละแบบ บางที่นับเป็นไบต์ บางที่นับเป็นหน่วย UTF-16 หรือนับรหัส ชื่อ “𝓐𝓵𝓮𝔁” ที่ตาเห็น 4 ตัว จึงอาจถูกนับเป็น 8 หน่วยหรือ 16 ไบต์ และชื่อไทยที่มีสระบนล่างก็ยาวกว่าที่เห็นเสมอ ก่อนตั้งชื่อยาว ๆ ให้วางในช่องตรวจด้านบนดูตัวเลขทั้งสามแบบก่อน

ตัวอย่างการนับที่เจอบ่อยคือชื่อในเกม PUBG MOBILE ที่ใส่อักษรพิเศษได้ไม่กี่ตัวก็เต็ม ดูตัวอย่างชื่อที่พอดีช่องได้ใน ชื่อ PUBG อักษรพิเศษ ส่วนเกมที่ไม่รับอักษรพิเศษบางหมวดเลย สรุปไว้ในหน้า อักษรพิเศษใช้ในเกมหรือแอปได้จริงไหม

ASCII คืออะไร และทำไมภาษาไทยเพี้ยนเป็น “เธ”

ASCII คือมาตรฐานรหัสตัวอักษรรุ่นเก่าที่มีแค่ 128 ตัว (0–127) ครอบคลุมตัวอังกฤษ ตัวเลข เครื่องหมายวรรคตอน และรหัสควบคุม ไม่มีภาษาไทย ประเทศต่าง ๆ จึงทำชุดของตัวเองขึ้นมา สำหรับไทยคือ TIS-620 และ Windows-874 Unicode รวมทุกชุดไว้ในที่เดียว และคง 128 ตัวแรกให้ตรงกับ ASCII ทุกตัว ไฟล์ภาษาอังกฤษล้วนแบบ ASCII จึงเป็น UTF-8 ที่ถูกต้องไปในตัว

อาการภาษาไทยกลายเป็น เธ เธฒเธฉเธฒเน„เธ—เธข เกิดจากข้อความ UTF-8 ถูกเปิดด้วยการเข้ารหัสไทยแบบเก่า ตัวไทยหนึ่งตัวใช้ 3 ไบต์ โดยไบต์แรกตรงกับ “เ” และไบต์ที่สองมักตรงกับ “ธ” ในตาราง Windows-874 จึงเห็น เธ ซ้ำ ๆ วิธีแก้คือเปิดไฟล์ใหม่โดยเลือกการเข้ารหัสเป็น UTF-8 ข้อความไม่ได้เสีย

ทำไมอักษรพิเศษขึ้นเป็น □ หรือ �

สองอาการนี้ดูคล้ายกันแต่สาเหตุต่างกัน

• □ ช่องสี่เหลี่ยมว่าง (คนทำฟอนต์เรียกว่า tofu): รหัสถูกต้อง แต่เครื่องที่เปิดดูไม่มีฟอนต์ที่วาดตัวนั้น มักเจอกับอีโมจิรุ่นใหม่บนมือถือรุ่นเก่า หรืออักษรจากบล็อกที่ใช้น้อย ถ้าส่งต่อไปเครื่องที่รองรับ จะแสดงได้ปกติ
• � เครื่องหมายคำถามในรูปข้าวหลามตัด (U+FFFD): ข้อมูลเสียจริงหรือถูกอ่านด้วยการเข้ารหัสผิด เช่น ข้อความถูกตัดกลางไบต์ของตัวอักษร 4 ไบต์ อันนี้ส่งต่อไปเครื่องไหนก็ไม่กลับมา ต้องคัดลอกจากต้นทางใหม่

ถ้าอยากให้ชื่อหรือไบโอแสดงได้ทุกเครื่อง เลือกอักษรพิเศษจากบล็อกที่มีมานาน เช่น ♡ ★ และตัวหนาคณิตศาสตร์ ซึ่งมือถือส่วนใหญ่มีฟอนต์รองรับอยู่แล้ว

ตัวอย่างอักษรพิเศษแยกตามบล็อก Unicode

อักษรพิเศษที่เห็นในชื่อเกมและไบโอไม่ได้มาจากที่เดียว แต่กระจายอยู่หลายบล็อก ตัวอย่างด้านล่างจัดกลุ่มตามบล็อกจริงพร้อมช่วงรหัส แตะเพื่อคัดลอก แล้วนำไปวางใน ช่องตรวจรหัส ด้านบนเพื่อดูว่าแต่ละตัวใช้กี่ไบต์ ตัวที่อยู่ในบล็อกเก่าอย่าง Miscellaneous Symbols มีโอกาสขึ้นเป็น □ น้อยกว่าตัวในบล็อกใหม่

คำเดียว 16 แบบ: ตัวอักษรคนละบล็อก

คำว่า Unicode ด้านล่างเป็นคำเดียวกันที่แปลงเป็นอักษรคนละชุด ป้ายใต้แต่ละแบบบอกรหัสของตัวแรก ส่วนใหญ่อยู่ในบล็อก Mathematical Alphanumeric Symbols (U+1D400–U+1D7FF) แบบวงกลม สี่เหลี่ยม และเต็มความกว้างมาจากบล็อกอื่น ส่วนแบบขีดฆ่าและขีดเส้นใต้ไม่ใช่ตัวใหม่ แต่เป็นตัวปกติที่ต่อท้ายด้วยเครื่องหมายผสม U+0336 หรือ U+0332 ทุกตัว ความยาวจึงเพิ่มเป็นสองเท่า

Miscellaneous Symbols (U+2600–U+26FF)

บล็อกสัญลักษณ์เบ็ดเตล็ด มีทั้งดวงอาทิตย์ ร่ม ไพ่ และหัวใจแบบเส้น เป็นบล็อกเก่าที่มือถือแทบทุกรุ่นแสดงได้

Dingbats (U+2700–U+27BF)

มาจากชุดสัญลักษณ์ตกแต่งของเครื่องพิมพ์ยุคก่อน จึงมีดาว ดอกไม้ เครื่องหมายถูก และกรรไกร

Geometric Shapes (U+25A0–U+25FF)

รูปทรงเรขาคณิต วงกลมครึ่งซีกกับเส้นโค้ง ◡ ◠ มักถูกหยิบไปทำปากและตาของคาโอโมจิ

Letterlike Symbols (U+2100–U+214F)

สัญลักษณ์ที่หน้าตาเหมือนตัวอักษร เช่น ™ และ ℃ ตัวลายมือบางตัวของสไตล์ Script ก็ยืมมาจากบล็อกนี้

Arrows (U+2190–U+21FF)

ลูกศรทุกทิศทาง ใช้ชี้ลิงก์ในไบโอหรือคั่นข้อความ

อีโมจิ: 3 บล็อกหลัก และอีโมจิที่ต่อจากหลายรหัส

อีโมจิส่วนใหญ่อยู่ในระนาบที่ 1 ทุกตัวจึงใช้ 4 ไบต์ใน UTF-8 แถวแรกมาจาก Emoticons (U+1F600–U+1F64F) แถวที่สองจาก Miscellaneous Symbols and Pictographs (U+1F300–U+1F5FF) และแถวที่สามจาก Supplemental Symbols and Pictographs (U+1F900–U+1F9FF) ซึ่งใหม่กว่า มือถือรุ่นเก่ามากอาจแสดงไม่ได้

แถวสุดท้ายเป็นอีโมจิที่ดูเป็นรูปเดียวแต่ประกอบจากหลายรหัส ป้ายบอกจำนวนรหัสจริง ถ้าเครื่องไม่รองรับการต่อกัน จะเห็นแยกเป็นหลายรูปเรียงกัน

คาโอโมจิ: ตัวอักษรจากหลายบล็อกเรียงกัน

คาโอโมจิไม่มีบล็อกของตัวเอง ใบหน้าหนึ่งหน้าอาจหยิบตัวอักษรจาก 4–5 บล็อกมาต่อกัน ป้ายใต้บางแบบบอกที่มาของชิ้นส่วน

คอมโบหลายบล็อกในบรรทัดเดียว

ชุดตกแต่งสายดาว ดวงจันทร์ ก้อนเมฆ และดอกไม้ ผสมสัญลักษณ์จากหลายบล็อกไว้ในบรรทัดเดียว เหมาะเป็นตัวอย่างสำหรับลองนับความยาวในช่องตรวจรหัส

Unicode มาจากไหน

Unicode ดูแลโดยองค์กรไม่แสวงกำไรชื่อ Unicode Consortium และออกเวอร์ชันใหม่ปีละครั้ง ช่วงหลังมักออกในเดือนกันยายน ตั้งแต่เวอร์ชัน 2.0 มีนโยบายไม่ลบหรือย้ายรหัสที่กำหนดไปแล้ว ข้อความที่เขียนวันนี้จึงยังอ่านได้ในอนาคต

คำถามที่พบบ่อย

Unicode ขนาดกี่ byte?

ขึ้นอยู่กับการเข้ารหัส ใน UTF-8 ตัวอังกฤษใช้ 1 ไบต์ ตัวไทยใช้ 3 ไบต์ อีโมจิและตัวหนาแบบคณิตศาสตร์ใช้ 4 ไบต์ ส่วน UTF-16 ใช้ 2 หรือ 4 ไบต์ต่อรหัส

Unicode กับ UTF-8 ต่างกันอย่างไร?

Unicode คือตารางที่กำหนดว่าเลขไหนคือตัวอักษรอะไร ส่วน UTF-8 คือวิธีเก็บเลขเหล่านั้นเป็นไบต์ลงไฟล์หรือส่งผ่านเครือข่าย

ASCII หมายถึงอะไร?

ASCII คือชุดรหัสตัวอักษร 128 ตัวสำหรับภาษาอังกฤษ ตัวเลข และเครื่องหมาย ซึ่ง Unicode คงไว้เป็น 128 รหัสแรกเหมือนเดิม

ตัวอักษรพิเศษมีอะไรบ้าง?

แบ่งคร่าว ๆ ได้เป็นสัญลักษณ์ตกแต่ง ตัวอังกฤษแบบหนาหรือลายมือ ตัวในวงกลม อักษรต่างภาษาที่รูปทรงสวย ช่องว่างล่องหน และคาโอโมจิที่เกิดจากหลายตัวเรียงกัน

ทำตัวอักษรพิเศษเองได้ไหม?

สร้างรหัสใหม่เองไม่ได้ เพราะรหัสทั้งหมดกำหนดโดย Unicode แต่แปลงข้อความให้ใช้ตัวอักษรชุดอื่นที่มีอยู่แล้วได้ด้วยเครื่องมือแปลงฟอนต์ แล้วคัดลอกไปใช้

เรียบเรียงโดย ทีมงาน NickThai · ตัวเลขรหัสและจำนวนไบต์ในบทความคำนวณจากข้อมูล Unicode 17.0 · อัปเดตล่าสุด ตุลาคม 2569